Pagoda nedir?

Batıkların Uzak Doğu'daki tapınaklara verdikleri addır. Fakat bu deyim hiç bir mimarlık tarzını ifade etmez. Genellikle Çin, Japonya ve Vietnam'daki yapılar için kullanılır. 20. yüzyıla kadar pagoda deyimi Brahman tapınaklarının kapılarından, çeşitli Hint yapılarının sütunlarına kadar, çeşitli şekil ve tarzlardaki anıtlar için kullanılmıştır. 17. ve 18. yüzyıllarda da Uzak Doğu'dan getirilen her çeşit heykelciklere bu ad verilmişti. En ünlü pagodalardan biri de, Pekin'deki saray bahçesi içindedir. Uzak Doğu ülkelerinin kültüründe her zaman önemli bir rol oynamışlardır.

Genellikle kule biçimli, her katının kendine ait bir çatısı bulunan yapılara pagoda denilir. Çin planlı, taş tuğla ve ağaçtan (ender olarak demir ya da tunçtan) yapılmış 7-13 katlı bir kuledir. En eski Çin pagodası, 523’te kutsal dağ Sing-Şom’da yapıldı. Öteki tanınmış pagodalar Sian’daki Büyük Yabankazı Pagodası (kuruluş 652, yenilenişi 933); Tien-Ning Tapınağı Pagodası (12. yüzyıl başı) ve Nanking’deki 4 metre yüksekliğindeki Porselen Pagoda’dır (1412-1431); 1853’te yıkıldı).

Budizmin alınmasıyla 6. yüzyılda pagoda Kore’ye ve Japonya’ya girdi. Japonya’da yalnızca tahta pagodalar yapıldı. Bunlar kare planlıdır ve önceleri üç, Heian döneminde beş katlı olarak yapıldılar. Nara’da Muroji (824), Tioto’da Daigo-ji (936) gibi beş katlı ünlü Japon pagodaları öteki kült yapılarından daha yüksektir.

Genel yapıları

Bazen yuvarlak, fakat genellikle dört yada daha fazla kenarlı bir temel üzerine oturtulan yapı, daralarak yükselir. Kulenin ortasında uzun bir sütun vardır. Yerden başlayıp çatıya kadar uzanan bu direk yeryüzünün merkezini gökyüzüne bağlayan ekseni sembolize eder. Japon pagodalarında genelde dört köşede dört sütuna rastlanır, bu sütunlar ise göğü ayakta tutan direkleri sembolize eder. Bir pagodanın kat sayısı 5 ile 13 arasında değişir. Katlar daima birbirinden farklı büyüklüktedir. Üzerlerinde çepeçevre bir saçak bulunan bu katlar Tanrıların gök katlarını temsil eder. Pagodaların din alanındaki önemi Buda`nun kalıntılarının korunduğ yerler olmasından ibarettir.

Kökeni

Pagodaların asıl kökeni Hintlerin ``stupa`` adı verdikleri dini yapılardır. Stupalar kral mezarlarının ve kraldan kalanların güven içinde bulunduğu kutsal yerlerdir. Stupalara Seylan`da ``dagoba`` adı verilir. XVI. yüzyılda Hindistan`a giden Portekiz`liler burada gördükleri dagobaların adını değişik telaffuz etmişler ve ``pagoda`` demişlerdir ve bu ad zamanla yaygınlık kazanmıştır.

İşlevleri

Pagodalar aslında sadece dini amaçlar için kullanılmaz. Askeri birliklerin gözetleme kuleleri olarakda kullanılır. Çoğu zaman bir şehrin yada kasabanın simgesi olması için dikilmiştir. Zira her pagodada Buda`ya ait bir kalıntı bulunmaz.

Sözlükte "pagoda" ne demek?

1. Uzakdoğu'daki tapınaklara verilen ad.

Pagoda kelimesinin ingilizcesi

n. Buddhist temple with successive upward curving roofs tapering to the top; non-religious building resembling a pagoda
n. pagoda, Buddhist temple with successive upward curving roofs tapering to the top
n. pagoda, Buddhist temple with successive upward curving roofs tapering to the top; non-religious building resembling a pagoda

Son eklenenler

sdn
bbt
nsd

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç